Re: Clement on the Dating of Paul's Ministry
Posted: Mon Apr 11, 2016 2:10 pm
by Secret Alias
Actually maybe the Latin iam is closer to εὐθὺς than I know:
jam , adv. for diam, collat. form of diem, cf. pri-dem, du-dum, Corss. Ausspr. I. p. 213; II. p. 850; but acc. to Georg Curtius Gr. Etym. 398, 620; locat. form from pronom. stem ja.
I. [select] Of time, denoting a point or moment of time as coinciding with that of the action, etc., described.
A. [select] Of present time.
1. [select] As opp. to past or future, at this time, now, just now, at present, i. e. while I speak or write this.
a. [select] Jam alone: “jamne autem, ut soles, deludis?” Plaut. Aul. 5, 11: “jam satis credis sobrium esse me,” Ter. Eun. 4, 4, 36: “saltus reficit jam roscida luna,” Verg. G. 3, 337: “jam tenebris et sole cadente,” id. ib. 3, 401: “jamque dies, ni fallor, adest,” id. A. 5, 49: “jam advesperascit,” Ter. And. 3, 4, 2: “reddere qui voces jam scit puer,” Hor. A. P. 158: stabat modo consularis, modo septemvir epulonum; “jam neutrum,” Plin. Ep. 2, 11, 12: “jam melior, jam, diva, precor,” Verg. A. 12, 179: “Hem, scio jam quod vis dicere,” Plaut. Mil. 1, 1, 36: “in ea (consuetudine) quaedam sunt jura ipsa jam certa propter vetustatem,” Cic. Inv. 2, 22, 67: “jam tempus agi,” Verg. A. 5, 638: “surgere jam tempus,” Cat. 62, 3.—
b. [select] Strengthened.
(α). [select] By repetition: jam jam, jam jamque (nearly = nunc), at this very time, precisely now: “jam jam intellego, Crasse, quod dicas,” Cic. de Or. 3, 24, 90: “jam jam minime miror te otium perturbare,” id. Phil. 2, 34, 87: “jam jam dolet quod egi, jam jamque paenitet,” Cat. 63, 73: “jam jam linquo acies,” Verg. A. 12, 875: “jam jamque video bellum,” Cic. Att. 16, 9 fin.: “at illum ruere nuntiant et jam jamque adesse,” id. ib. 7, 20, 1; cf.: “jam mihi, jam possim contentus vivere parvo,” Tib. 1, 1, 25 (7).—
(β). [select] By nunc: jam nunc, just now, at this very time, as things now are: “jam nunc irata non es,” Plaut. Am. 3, 2, 65: “dux, jam nunc locatus in urbe,” Liv. 22, 38, 9; Hor. Ep. 2, 1, 127: “quae cum cogito, jam nunc timeo quidnam, etc.,” Cic. Div. in Caecil. 13, 42: “deliberationis ejus tempus ita jam nunc statui posse, etc.,” Liv. 31, 32, 3: “ipsa Venus laetos jam nunc migravit in agros,” Tib. 2, 3, 3: “nec jam nunc regina loquor,” Val. Fl. 8, 47; so, “nunc jam (nunciam): secede huc nunciam,” Plaut. Capt. 2, 1, 23: “audi nunciam,” Ter. And. 2, 1, 29: “i nunciam,” id. Ad. 2, 1, 21: nunc jam sum expeditus, Cass. ap. Cic. Fam. 12, 12, 5: “nunc jam nobis vobisque consulatus patet,” Liv. 7, 32, 14.—
(γ). [select] By tum: “jam tum opifices funguntur munere,” Plin. 11, 21, 24, § 74; Verg. G. 2, 405; id. A. 1, 18.—
(δ). [select] By pridem, v. jampridem.—
2. [select] In contrast with the time at which something was expected.
a. [select] Of that which occurs sooner, already, so soon: “quies (animos) aut jam exhaustos aut mox exhauriendos, renovavit,” Liv. 21, 21, 7: “gravitate valetudinis, qua tamen jam paululum videor levari,” Cic. Fam. 6, 2, 1; 3, 8, 16: “jamne ibis,” are you going so soon, Plaut. Men. 2, 3, 86; id. Rud. 2, 7, 26.—
b. [select] Of that which occurs later, at last, now, only now: “ohe jam desine deos uxor gratulando obtundere,” Ter. Heaut. 5, 1, 8: “postulo, Dave, ut redeat jam in viam,” id. And. 1, 2, 19: “jamque sero diei subducit ex acie legionem faciendis castris,” Tac. A. 2, 21: “jam sanguinis alti vis sibi fecit iter,” Luc. 2, 214.—Tandem or aliquando is often added: “jam tandem ades ilico,” Plaut. Mil. 4, 2, 39: “putamus enim utile esse te aliquando jam rem transigere,” Cic. Att. 1, 4, 1: “jam tandem Italiae fugientis prendimus oras,” Verg. A. 6, 61; Liv. 22, 12, 10.—
3. [select] As continued from the past, already, by this time, ere now, till now, hitherto: “et apud Graecos quidem jam anni prope quadrigenti sunt, etc.,” Cic. Or. 51, 171: “obsolevit jam ista oratio,” id. de Imp. Pomp. 17, 52: “nondum feminam aequavimus gloriā, et jam nos laudis satietas cepit?” Curt. 9, 6, 23.—With numerals and words specifying time: “jam biennium est, cum mecum coepit rem gerere,” Plaut. Merc. 3, 1, 35; so, “plus jam anno,” id. Curc. 1, 1, 14: “sunt duo menses jam,” Cic. Rosc. Com. 3, 8: “qui septingentos jam annos vivunt, etc.,” id. Fl. 26, 63: “annum jam tertium et vicesimum regnat,” id. de Imp. Pomp. 3, 7; id. Fin. 2, 29, 94.—
4. [select] With imperatives, to express haste or impatience, like Engl. now, now, straightway, at once: “quid miserum, Aenea, laceras? Jam parce sepulto,” Verg. A. 3, 41: “sed jam age, carpe viam,” id. ib. 6, 629: “et jam tu ... illum adspice contra,” id. ib. 11, 373.—So in impetuous or passionate questions (freq. in Plaut.): “Jam tu autem nobis praeturam geris?” Plaut. Ep. 1, 1, 23; cf. id. Aul. 5, 11; id. Bacch. 2, 2, 25.—
5. [select] Jam ... jam, at one time ... at another, now ... now, at this time ... at that: “jamque eadem digitis jam pectine pulsat eburno,” Verg. A. 647: “jamque hos cursu, jam praeterit illos,” id. ib. 4, 157: “qui jam contento, jam laxo fune laborat,” Hor. S. 2, 7, 20: “jam vino quaerens, jam somno fallere curas,” id. ib. 2, 7, 114: “jam secundae, jam adversae res, ita erudierant, etc.,” Liv. 30, 30; Tib. 1, 2, 49; Ov. M. 1, 111.—
B. [select] Of past time.
1. [select] In the time just past, but now, a moment ago, a little while ago, just: “videamus nunc quam sint praeclare illa his, quae jam posui, consequentia,” Cic. Fin. 3, 7, 26: “Arsinoë et jam dicta Memphis,” Plin. 5, 9, 11, § 61: “insulae praeter jam dictas,” id. 3, 26, 30, § 151: “hiems jam praecipitaverat,” Caes. B. C. 3, 25, 1: “domum quam tu jam exaedificatam habebas,” Cic. Att. 1, 6, 1.—
2. [select] Like English now, by this time, already.
a. [select] Alone: “jam advesperascebat,” Liv. 39, 50: “Hannibalem movisse ex hibernis, et jam Alpes transire,” id. 27, 39: “et jam fama volans ... domos et moenia complet,” Verg. A. 11, 139; 12, 582; Caes. B. G. 1, 11; 6, 6: “jamque rubescebat Aurora,” Verg. A. 3, 521; 10, 260: “ut semel inclinavit pugna, jam intolerabilis Romana vis erat,” Liv. 6, 32: “cum decimum jam diem graviter ex intestinis laborarem,” Cic. Fam. 7, 26, 1.—
b. [select] Strengthened.
(α). [select] Jam jamque, Verg. A. 8, 708.—
(β). [select] By tum, as early as that: “se jam tum gessisse pro cive,” Cic. Arch. 5, 11; Liv. 29, 1; Verg. 7, 738; Tac. Agr. 45.—
(γ). [select] By tunc (post-Aug.; “once in Cic.),” Suet. Aug. 89; id. Ner. 7; Tac. H. 4, 50; Cic. Fam. 3, 12, 3 dub.—
3. [select] Of a time succeeding another time referred to, from that time, thenceforth, thereafter (esp. with a or ab, when it is often = Eng. even, very): “qui aequom esse censent nos jam a pueris nasci senes,” Ter. Heaut. 2, 1, 2: “quae me maxime sicuti jam a prima adolescentia delectarunt,” Cic. Fam. 1, 9, 67: “benevolentia quae mihi jam a pueritia tua cognita est,” id. ib. 4, 7, 1: “dederas enim jam ab adolescentia documenta,” id. Mil. 8, 22: jam ab illo tempore, cum, etc., from the very time when, etc., id. Fam. 2, 16, 9; cf.: “urgerent philosophorum greges jam ab illo fonte et capite Socrate,” id. de Or. 1, 10, 42. —So with ex: “jam ex quo ipse accepisset regnum,” ever since, Liv. 42, 11, 8.—
C. [select] Of future time.
1. [select] In the time immediately approaching, forthwith, straightway, directly, presently: “occlude sis fores ambobus pessulis: jam ego hic ero,” Plaut. Aul. 1, 2, 25: “ille jam hic aderit,” id. Ep. 2, 2, 72: omitte; “jam adero,” Ter. Eun. 4, 6, 26; cf. id. ib. 4, 6, 1; id. And. 1, 2, 9; 4, 4, 38: bono animo es; “jam argentum ad eam deferes, quod ei es pollicitus,” id. Heaut. 4, 6, 18: “facere id ut paratum jam sit,” Plaut. As. 1, 1, 76: “jam fuerit, neque post unquam revocare licebit,” Lucr. 3, 927: “jam faciam quod voltis,” Hor. S. 1, 1, 16: “jam enim aderunt consules ad suas Nonas,” Cic. Att. 7, 20, 2.—
2. [select] In the time immediately succeeding another time referred to, forthwith, at once, straightway, then: “nunc ubi me illic non videbit, jam huc recurret,” Ter. Ad. 4, 1, 10: “accede ad ignem ... jam calesces,” id. Eun. 1, 2, 5: “nisi puerum tollis, jam ego hunc in mediam viam provolvam,” id. And. 4, 4, 38: “de quibus jam dicendi locus erit, cum de senioribus pauca dixero,” Cic. Brut. 25, 96: “agedum, dictatorem creemus. Jam hic centicescet furor,” Liv. 2, 29, 11: “aperi, inquit, jam scies,” Petr. 16, 2; cf. Verg. A. 1, 272.—
3. [select] Representing as present an impending event, now, already, presently (mostly poet.): “jam te premet nox,” Hor. C. 1, 4, 16: “jam veniet mors, jam subrepet iners aetas,” Tib. 1, 1, 70: “jam mare turbari trabibus videbis, jam fervere litora flammis,” Verg. A. 4, 566; 6, 676: “alius Latio jam partus Achilles,” id. ib. 6, 89: “hic magnae jam locus urbis erit,” Tib. 2, 5, 55.—
D. [select] With negatives, denoting cessation of previous condition: jam non, no more, no longer: “quem odisse jam non potestis,” Cic. Clu. 10, 29; Ov. M. 4, 382: “non jam,” not any more, Cic. Div. in Caecil. 1, 3: “nihil jam,” Caes. B. G. 2, 21.—
E. [select] With comparatives: “ad mitiora jam ingenia,” which had become milder, Liv. 27. 39: “ad ferociores jam gentes,” which then were less civilized, id. 21, 60: “una jam potior sententia,” Stat. Th. 2, 368.